Thuê người làm tự do (freelancer) làm web thường rẻ hơn và trao đổi trực tiếp, nhanh hơn thuê công ty. Nhưng nhiều chủ shop vẫn lo: lỡ làm nửa chừng rồi biến mất, lỡ web có lỗi không ai sửa, lỡ không lấy lại được tên miền.
Những lo lắng này có cơ sở, nhưng đều phòng được. Bài này nói thẳng rủi ro thật và cách tự bảo vệ, dù bạn thuê ai, kể cả thuê mình.
Freelancer và công ty khác nhau ở đâu?
| Người làm tự do | Công ty làm web | |
|---|---|---|
| Chi phí | Thường thấp hơn | Thường cao hơn, đổi lại có quy trình, nhiều người |
| Trao đổi | Nói chuyện thẳng với người làm | Qua nhân viên tư vấn, chăm sóc khách |
| Tốc độ sửa nhỏ | Thường nhanh | Theo hàng chờ, có thể lâu hơn |
| Khi người làm nghỉ, ốm | Bị ảnh hưởng trực tiếp | Có người khác thay |
| Phù hợp | Landing page, web giới thiệu, shop nhỏ | Web lớn, nhiều tính năng, cần đội ngũ |
Không bên nào luôn tốt hơn. Với web giới thiệu hoặc landing page cho shop nhỏ, người làm tự do có kinh nghiệm thường là lựa chọn hợp lý về giá. Điều quan trọng hơn là bạn giữ quyền thế nào.
5 rủi ro hay gặp và cách phòng
1. Tên miền, hosting đứng tên người làm
Đây là rủi ro lớn nhất. Khi có tranh chấp hoặc mất liên lạc, bạn không tự gia hạn hay chuyển web đi được. Cách phòng: tự mua tên miền và hosting bằng tài khoản, email của bạn, rồi cấp quyền cho người làm.
2. Làm nửa chừng rồi bỏ
Cách phòng: chia thanh toán theo mốc, không trả hết trước. Làm trên tài khoản của bạn để phần đã làm vẫn nằm trong tay bạn.
3. Phạm vi mập mờ, phát sinh phí liên tục
“Thêm một trang nữa”, “đổi màu toàn bộ” có tính tiền không? Cách phòng: ghi rõ số trang, các mục chính, số lần sửa bản mẫu, việc nào ngoài phạm vi thì báo giá trước khi làm.
4. Bàn giao thiếu, không tự sửa được
Cách phòng: dùng danh sách 12 thứ cần giữ khi nhận bàn giao web, chỉ trả phần cuối khi nhận đủ, kèm hướng dẫn tự đăng bài, đổi ảnh, sửa giá.
5. Web chạy được nhưng không lên Google
Web đẹp nhưng bật chặn công cụ tìm kiếm, tiêu đề trang để mặc định, không gắn Search Console. Cách phòng: ghi vào thỏa thuận các việc SEO cơ bản phải làm, và sau bàn giao tự kiểm tra theo bài 8 lỗi khiến web không lên Google.
Thỏa thuận tối thiểu cần ghi những gì?
Không cần hợp đồng dài nhiều trang. Một bản thỏa thuận gửi qua email hoặc Zalo, hai bên xác nhận, cần có đủ:
- Phạm vi: loại web, số trang, các mục chính, ai chuẩn bị nội dung và ảnh.
- Giá và những gì đã gồm: có gồm tên miền, hosting, viết nội dung, tối ưu SEO cơ bản không.
- Mốc thời gian: ngày có bản mẫu, ngày bàn giao.
- Số lần sửa: sửa bản mẫu mấy lần, sửa sau bàn giao tính thế nào.
- Bàn giao: danh sách tài khoản, quyền, bản sao lưu bạn sẽ nhận.
- Bảo hành: bao lâu, lỗi nào được sửa miễn phí, liên hệ qua đâu.
Thanh toán theo mốc: chia thế nào cho hợp lý?
Cách phổ biến là chia 2–3 đợt gắn với kết quả bạn nhìn thấy được:
| Đợt | Khi nào | Bạn nhận được gì |
|---|---|---|
| Đợt 1 | Bắt đầu làm | Lịch làm việc, cấu trúc trang |
| Đợt 2 | Duyệt bản mẫu | Bản xem trước đầy đủ giao diện |
| Đợt cuối | Bàn giao | Web chạy trên tên miền thật, đủ tài khoản, hướng dẫn sử dụng |
Tỷ lệ mỗi đợt do hai bên thỏa thuận. Nguyên tắc chung: đừng trả hết trước khi thấy sản phẩm, và phần cuối chỉ trả khi đã nhận đủ quyền.
8 câu nên hỏi trước khi chọn người làm
- Cho xem vài web đã làm, đang chạy thật?
- Tên miền, hosting sẽ đứng tên ai?
- Giá đã gồm những gì, việc gì sẽ tính thêm?
- Mất bao lâu, khi nào có bản xem trước?
- Web có tự sửa nội dung được không, có hướng dẫn không?
- Có gắn Search Console và làm SEO cơ bản không?
- Bảo hành bao lâu, lỗi thì liên hệ thế nào?
- Sau này muốn chuyển sang người khác, có xuất đủ dữ liệu không?
Dấu hiệu nên cân nhắc lại: hứa chắc “lên top Google” trong thời gian ngắn, không cho xem web đã làm, muốn giữ tên miền “cho tiện”, hoặc đòi trả hết ngay từ đầu.
Mình làm việc thế nào?
Mình là người làm tự do ở Hà Nội, nên hiểu vì sao khách lo. Cách mình làm: tên miền, hosting và mọi tài khoản đứng tên khách ngay từ đầu; có bản xem trước để bạn góp ý trước khi hoàn thiện; bàn giao đủ quyền kèm hướng dẫn tự đăng bài. Nếu còn băn khoăn điều gì trong bài, cứ nhắn Zalo hỏi trước khi quyết định.
Cần người làm web rõ ràng từ đầu?
Landing page từ 3.000.000đ, web doanh nghiệp WordPress từ 8.000.000đ. Bàn giao đủ quyền.
Câu hỏi thường gặp
Thuê freelancer có rẻ hơn công ty không?
Thường rẻ hơn vì không có chi phí văn phòng, nhân sự bán hàng. Nhưng đừng chọn chỉ vì rẻ nhất: hãy so phạm vi công việc, thời gian bảo hành và việc có bàn giao đủ quyền hay không.
Có cần hợp đồng giấy không, nhắn Zalo được không?
Với web nhỏ, một bản thỏa thuận gửi qua email hoặc Zalo, hai bên xác nhận đồng ý, đã tốt hơn nhiều so với không có gì. Quan trọng là ghi đủ phạm vi, giá, mốc thanh toán, thời gian và bảo hành.
Nên đặt cọc bao nhiêu?
Không có mức chuẩn. Cách phổ biến là chia 2–3 đợt: một phần khi bắt đầu, một phần khi duyệt bản mẫu, phần cuối khi bàn giao đủ. Tránh trả hết 100% trước khi thấy sản phẩm.
Người làm biến mất giữa chừng thì sao?
Nếu tên miền, hosting và quyền quản trị đứng tên bạn, bạn chỉ mất phần việc chưa làm và có thể thuê người khác làm tiếp. Đây là lý do nên tự mua tên miền, hosting ngay từ đầu.
